Thư viện thuật ngữ UI/UX từ A đến Z
97 thuật ngữ UI/UX Product Design giải thích bằng tiếng Việt: công cụ UX, khái niệm, tiêu chí sản phẩm và các vai trò trong team Product.
Tiêu chí Product 7
DesirabilityMức độ người dùng thực sự muốn sử dụng sản phẩm — một trong ba trụ cột đánh giá sản phẩm bền vững.FeasibilityMức độ một giải pháp có thể được xây dựng trong thực tế với ràng buộc kỹ thuật, thời gian, và nguồn lực hiện có.LearnabilityMức độ người dùng mới có thể tự hoàn thành task cơ bản trong lần đầu tiếp xúc với sản phẩm.MVPPhiên bản sản phẩm tối giản đủ để ra mắt và thu thập phản hồi thực tế từ người dùng sớm nhất.North Star MetricMột chỉ số duy nhất đo lường giá trị cốt lõi sản phẩm mang lại cho người dùng, dùng để định hướng chiến lược và align…UsabilityMức độ người dùng có thể dùng sản phẩm hiệu quả, hiệu suất, và hài lòng trong ngữ cảnh thực tế.ViabilityMức độ sản phẩm tạo ra giá trị bền vững cho doanh nghiệp — doanh thu, chi phí, và vị trí cạnh tranh dài hạn.
Công cụ UX 30
A/B TestingThử nghiệm so sánh hai phiên bản thiết kế để đo lường phiên bản nào đạt kết quả tốt hơn với người dùng thực.AI UX PatternCác mẫu thiết kế giao diện phổ biến khi tích hợp tính năng AI vào sản phẩm.Atomic designPhương pháp xây dựng UI theo 5 cấp độ từ nhỏ đến lớn - atoms, molecules, organisms, templates, pages.Cognitive WalkthroughPhương pháp đánh giá UX từ chuyên gia, tập trung vào khả năng người dùng mới tự tìm ra cách dùng.Customer Journey MapSơ đồ mô tả toàn bộ hành trình của khách hàng khi tương tác với sản phẩm hoặc dịch vụ.Design SystemBộ thư viện component, token, và guideline dùng chung để đảm bảo nhất quán trong thiết kế và code.Design ThinkingTư duy thiết kế lấy con người làm trung tâm, gồm 5 giai đoạn từ empathize đến test.Double DiamondMô hình quy trình thiết kế 4 giai đoạn — tìm đúng vấn đề trước, rồi mới tìm đúng giải pháp.Empathy MapCông cụ tổng hợp insight người dùng theo 4 chiều: nói, nghĩ, làm, và cảm nhận.Fishbone DiagramCông cụ phân tích nguyên nhân gốc rễ của một vấn đề, hình dung dưới dạng xương cá.Fitt's lawNguyên lý tâm lý học: thời gian di chuyển đến mục tiêu phụ thuộc khoảng cách và kích thước mục tiêu đó.Grid SystemHệ thống lưới giúp sắp xếp các thành phần giao diện nhất quán, cân đối và dễ responsive.Heuristic EvaluationPhương pháp đánh giá UX từ chuyên gia dựa trên 10 nguyên lý usability của Jakob Nielsen.Information Architecture (IA)Cách tổ chức, đặt nhãn, và cấu trúc thông tin trong sản phẩm để người dùng có thể tìm được những gì họ cần và hiểu…Jobs-to-be-doneFramework hiểu người dùng từ góc độ "công việc" họ cần hoàn thành, không phải đặc điểm nhân khẩu hay tính năng họ muốn.Lean UXTư duy thiết kế tối giản hóa tài liệu và tối đa hóa học hỏi - tập trung vào feedback nhanh thay vì deliverable hoàn…Mental ModelHình ảnh trong đầu người dùng về cách một hệ thống hoạt động — không phải cách hệ thống thực sự hoạt động, mà là cách…MockupBản thiết kế tĩnh thể hiện giao diện gần với sản phẩm thật, dùng để review visual trước khi prototype.OOUXTư duy thiết kế hướng đối tượng là một phương pháp luận thiết kế nhằm làm cho cấu trúc thông tin sản phẩm trở nên trực…Open-source Design SystemCác design system được phát hành công khai — tài nguyên tham khảo hoặc dùng trực tiếp từ cộng đồng và tổ chức lớn.PortfolioHồ sơ năng lực của designer — tập hợp các case study thể hiện tư duy và quy trình thiết kế.Problem StatementCâu phát biểu súc tích xác định đúng vấn đề người dùng cần giải quyết, làm nền cho toàn bộ thiết kế.PrototypePhiên bản mô phỏng sản phẩm có tương tác, dùng để test ý tưởng trước khi đưa vào development.PUREPhương pháp đánh giá UX từ chuyên gia của Google, cho điểm định lượng theo 3 chiều cho mỗi bước tương tác.SitemapSơ đồ cấu trúc thông tin của một website hoặc app, thể hiện quan hệ phân cấp giữa các trang.Usability TestingPhương pháp quan sát người dùng thực tế thực hiện task để phát hiện vấn đề mà expert review không thấy được.User FlowSơ đồ các bước người dùng thực hiện để hoàn thành một task cụ thể trong sản phẩm.User PersonaHồ sơ người dùng đại diện được xây dựng từ dữ liệu research, dùng để định hướng quyết định thiết kế.UX FlowCác loại flow phổ biến trong UX — onboarding, checkout, empty state — và cách thiết kế từng loại.UX PatternGiải pháp thiết kế đã được kiểm chứng cho các vấn đề giao diện lặp đi lặp lại.
Khái niệm 8
AccessibilityThiết kế để mọi người dùng — kể cả người khuyết tật — đều có thể sử dụng được sản phẩm.AgileQuy trình phát triển sản phẩm theo vòng lặp ngắn, linh hoạt, ưu tiên phản hồi nhanh hơn kế hoạch cố định.Bố cục WebsiteCách tổ chức và sắp xếp các thành phần trên trang web để dẫn dắt sự chú ý người dùng.Thiết kếKhảo sát ý niệm thiết kế là gì — vượt ra ngoài thẩm mỹ để giải quyết vấn đề có chủ đích.UX DesignThiết kế trải nghiệm người dùng — tư duy giải quyết vấn đề toàn diện, không chỉ là thiết kế giao diện.UX ResearchNghiên cứu người dùng để hiểu hành vi, nhu cầu, và vấn đề — nền tảng của mọi quyết định thiết kế.WaterfallQuy trình phát triển tuyến tính theo từng giai đoạn cố định — đối lập với Agile về tính linh hoạt.WireframeBản phác thảo khung giao diện tập trung vào cấu trúc và layout, chưa có màu sắc hay visual chi tiết.
Vai trò 52
Design
Design DirectorNgười chịu trách nhiệm về chất lượng thiết kế của cả agency. Mọi bản thiết kế phải qua Design Director trước khi gửi…Design ManagerQuản lý trực tiếp các designer: review chất lượng, 1-on-1, phát triển nghề.Design System DesignerVai trò chuyên xây dựng và duy trì Design System — component library, token và guideline nhất quán cho toàn sản phẩm.Graphic DesignerDesigner làm nhận diện thương hiệu, banner, hình minh hoạ và ấn phẩm truyền thông.Sắp có bài viếtHead of DesignLãnh đạo toàn bộ chapter Design: tuyển dụng, chất lượng thiết kế và lộ trình phát triển của designer.Motion DesignerDesigner chuyên tạo chuyển động và animation trong sản phẩm số, từ micro-interaction đến transition.Product DesignerVai trò thiết kế toàn diện — từ research, UX, đến UI — với tư duy gắn liền mục tiêu sản phẩm.UI DesignerTập trung vào giao diện: bố cục, màu sắc, chữ và component.Sắp có bài viếtUI/UX DesignerVai trò thiết kế tập trung vào giao diện và trải nghiệm người dùng — kết hợp tư duy UX và kỹ năng UI.UX Design EngineerVai trò kết hợp tư duy UX, kỹ năng thiết kế và khả năng kỹ thuật để tự triển khai trải nghiệm chất lượng cao từ đầu…UX DesignerTập trung vào trải nghiệm: luồng, cấu trúc thông tin và tương tác.UX ResearcherLên kế hoạch và thực hiện nghiên cứu người dùng.Sắp có bài viếtUX Writer & Content DesignerViết chữ trong giao diện: nút, thông báo, hướng dẫn, trạng thái lỗi.
Product
Chief Product OfficerChịu trách nhiệm chiến lược sản phẩm và quản lý đội ngũ Product Manager.Sắp có bài viếtData Product ManagerPM cho các sản phẩm dữ liệu nội bộ như dashboard và hệ thống tracking.Sắp có bài viếtGrowth Product ManagerPM tập trung vào chỉ số tăng trưởng: kích hoạt, giữ chân, giới thiệu.Sắp có bài viếtProduct ManagerNgười chịu trách nhiệm về định hướng và kết quả sản phẩm — xác định cần làm gì, tại sao, và theo thứ tự nào.Product OwnerVai trò Scrum quản lý product backlog và ra quyết định ưu tiên cho từng sprint — cầu nối giữa business và team.
Engineering
Backend DeveloperDeveloper phụ trách logic, dữ liệu, và API phía server — nền tảng vận hành của mọi sản phẩm.Chief Technology OfficerChịu trách nhiệm công nghệ, kiến trúc hệ thống và đội ngũ kỹ sư.Sắp có bài viếtDevOps / Platform Eng.Người xây dựng hạ tầng, pipeline deploy, và đảm bảo hệ thống vận hành ổn định và có thể mở rộng.Sắp có bài viếtFrontend DeveloperDeveloper phụ trách giao diện người dùng — người biến file Figma thành sản phẩm thực chạy trên browser.Full-stack DeveloperDeveloper có khả năng làm cả Frontend lẫn Backend — linh hoạt và phù hợp với team nhỏ cần tốc độ.Head of EngineeringQuản lý các Engineering Manager, QA Lead và chất lượng kỹ thuật chung.Sắp có bài viếtMobile DeveloperDeveloper làm ứng dụng iOS và Android.Sắp có bài viếtQA EngineerKỹ sư kiểm thử, đảm bảo sản phẩm chạy đúng trước khi ra mắt.Sắp có bài viếtSoftware ArchitectNgười thiết kế kiến trúc tổng thể hệ thống — quyết định cách các thành phần được tổ chức và giao tiếp dài hạn.Sắp có bài viếtTech LeadKỹ sư dẫn dắt kỹ thuật trong squad, chịu trách nhiệm giải pháp và chất lượng code.Sắp có bài viết
Business
Account ManagerQuản lý quan hệ và hợp đồng với khách hàng lớn.Sắp có bài viếtBrand ManagerGiữ gìn hình ảnh và giọng nói của thương hiệu.Sắp có bài viếtBusiness AnalystNgười phân tích yêu cầu kinh doanh và dịch chúng thành đặc tả kỹ thuật cho team design và engineering.Chief Executive OfficerNgười chịu trách nhiệm cao nhất về tầm nhìn và kết quả kinh doanh của công ty.Sắp có bài viếtClientKhách hàng thuê agency làm sản phẩm. Họ trả tiền, đặt mục tiêu và là người quyết định cuối cùng, nhưng họ không phải…Sắp có bài viếtContent MarketerViết nội dung cho blog, mạng xã hội và email.Sắp có bài viếtCRM ManagerQuản lý email, thông báo và chương trình giữ chân khách hàng.Sắp có bài viếtCustomer Success ManagerGiúp khách hàng dùng sản phẩm thành công và gia hạn.Sắp có bài viếtCustomer SupportTrả lời câu hỏi và xử lý sự cố của khách hàng.Sắp có bài viếtGrowth ManagerPhụ trách tăng trưởng người dùng qua nhiều kênh marketing.Sắp có bài viếtPerformance Marketing ManagerChạy quảng cáo trả phí và tối ưu chi phí trên mỗi người dùng.Sắp có bài viếtSales / Business DeveloperNgười đi tìm khách hàng và mang dự án về cho agency.Sắp có bài viếtSEO SpecialistTối ưu website để xuất hiện tốt trên Google.Sắp có bài viếtStakeholderCác cá nhân hoặc nhóm có lợi ích liên quan đến sản phẩm, người có thể ảnh hưởng hoặc bị ảnh hưởng bởi các quyết định…
Data
Business Intelligence AnalystXây dashboard và báo cáo định kỳ cho các phòng ban.Sắp có bài viếtData AnalystPhân tích dữ liệu để trả lời câu hỏi về sản phẩm và kinh doanh.Sắp có bài viếtData EngineerXây đường ống dữ liệu để các nhóm khác dùng được dữ liệu.Sắp có bài viếtData ScientistXây mô hình dự đoán và gợi ý từ dữ liệu.Sắp có bài viếtHead of DataLãnh đạo đội Data & Analytics và chuẩn hoá cách công ty đo lường.Sắp có bài viết
Các vai trò khác
FreelancerHình thức làm việc độc lập nhận dự án theo hợp đồng — cách vận hành, tìm client và định giá dịch vụ.InternGóc nhìn thực tế về vai trò thực tập sinh UI/UX — kỳ vọng, cách chuẩn bị và tận dụng thời gian intern.